Từ thời covid, làm việc từ xa (WFH) và mô hình hybrid đã nổi lên như một lựa chọn tạm thời. Nhưng đến nay hình thức này đã trở thành một phần cố định trong nhịp sống hiện đại. Rất nhiều người đều lựa chọn làm việc tại nhà chính vì thế nhu cầu sở hữu một căn phòng làm việc riêng tại nhà ngày càng gia tăng.

Để làm việc hiệu quả, phòng làm việc không chỉ cần yên tĩnh mà còn phải có sự thoải mái. Nhưng phòng làm việc ở nhà thì sẽ không giống như văn phòng làm việc thông thường, bởi lẽ phòng làm việc ở nhà thường được cải tạo từ một phòng nào đó trong nhà hoặc được sắp xếp một góc nhỏ thành phòng làm việc.

Chính vì thể nên phòng làm việc tại nhà thường có nhiều tạp âm, cũng như sẽ không thực sự thoải mái và giúp chúng ta tập chung để làm việc được. Trong bài viết lần này chúng ta hãng cùng tìm hiển cách nào để làm cho phòng làm việc của chúng ta được yên tĩnh và thoải mái nhất.

Vì sao âm học phòng làm việc lại quyết định sự tập trung của bạn?

Trước khi đi vào giải pháp, hãy hiểu rõ cơ chế đứng sau vấn đề. Đây là phần nhiều người bỏ qua, nhưng chính là chìa khóa để chọn đúng giải pháp thay vì làm theo cảm tính.

Về mặt sinh lý học, tiếng ồn không đơn giản chỉ là “khó chịu ở tai”. Khi tai bạn liên tục tiếp nhận âm thanh không mong muốn, dù là tiếng ồn nền thấp như tiếng máy lạnh, hay tiếng ồn đột ngột như chuông cửa hệ thần kinh giao cảm sẽ được kích hoạt. Cơ thể phản ứng bằng cách tăng tiết cortisol, hormone stress vốn được thiết kế để giúp con người phản ứng với nguy hiểm trong tự nhiên.

Khi tập trung não bộ của chúng ta không phân biệt được “tiếng ồn thật sự nguy hiểm” và “tiếng ồn sinh hoạt vô hại”. Đó là lý do vì sao khi chúng ta đang tập chung làm việc khi tiếng chuông cửa bất ngờ vang lên thường bị giật mình, bất ngờ.

Nhiều nghiên cứu về tâm lý học môi trường đã chỉ ra rằng, chỉ cần tiếng ồn nền vượt quá 50-55 dB (tương đương tiếng nói chuyện bình thường) đã có thể làm giảm đáng kể hiệu suất trong các nhiệm vụ đòi hỏi trí nhớ làm việc và khả năng đọc hiểu. Đây chính là lý do vì sao tiếng ồn ảnh hưởng tập trung không phải là một cảm giác chủ quan, mà là một cơ chế sinh học có thể đo lường được.

Về bản chất vật lý, khi bạn nói chuyện hoặc phát ra bất kỳ âm thanh nào, sóng âm sẽ lan truyền theo mọi hướng. Khi gặp một bề mặt (tường, sàn, cửa kính, mặt bàn), một phần năng lượng âm sẽ bị hấp thụ (absorption), một phần bị phản xạ (reflection) trở lại không gian, và một phần nhỏ có thể truyền qua (transmission) sang phòng bên cạnh.

Trong một căn phòng có nhiều bề mặt cứng, phẳng, nhẵn (tường thạch cao sơn bóng, sàn gạch men, cửa kính, mặt bàn kính), tỷ lệ phản xạ âm rất cao có thể lên tới 90-95% năng lượng âm ban đầu. Sóng âm phản xạ này va đập qua lại nhiều lần giữa các bề mặt trước khi năng lượng suy giảm hoàn toàn, tạo ra hiện tượng mà các kỹ sư âm học gọi là thời gian vang (Reverberation Time – RT60): thời gian cần để mức âm thanh giảm đi 60dB sau khi nguồn âm ngừng phát.

Trong một phòng làm việc nhỏ (10-15m²) với nhiều bề mặt cứng, RT60 có thể lên đến 0.8-1.2 giây trong khi mức lý tưởng cho một phòng làm việc/họp online chỉ nên dao động khoảng 0.3-0.5 giây.

Khi RT60 quá cao:

Giọng nói của bạn khi họp video call bị “ồm”, “vang”, mất độ rõ nét (speech intelligibility) vì các âm phản xạ chồng lên âm gốc, tạo hiệu ứng comb filtering (lọc răng lược) làm méo tần số.
Tai và não của người nghe (cả bạn và đối phương) phải hoạt động liên tục để tách âm gốc ra khỏi âm phản xạ, một quá trình gọi là “auditory streaming” gây mệt mỏi thính giác (listening fatigue) chỉ sau 1-2 giờ họp liên tục.
Ngay cả khi không họp, tiếng gõ bàn phím, tiếng bước chân, tiếng ghế xoay cũng bị khuếch đại và kéo dài hơn bình thường, tạo ra một lớp “nhiễu nền” âm thanh liên tục bào mòn sự tập trung.

Đây chính là lý do tại sao rất nhiều người cảm thấy đau đầu, căng thẳng sau các buổi họp online kéo dài không hẳn vì nội dung công việc, mà vì bộ não đã “làm việc ngầm” để xử lý âm học của căn phòng suốt cả buổi.

Giải pháp DIY đơn giản cho không gian làm việc tại nhà

Trước hết chúng ta phải xác định rõ không gian làm việc tại nhà bạn không gian riêng hay được sử dụng tích hợp với khu vực chung. Tùy vào từng vực chúng ta có những cách xử lý khác nhau.

Không gian phòng làm việc riêng

Chúng ta hãy bắt đầu với khu làm việc riêng trong nhà, để phụ vụ cho công việc thông thường phòng làm việc tại nhà chủ yếu sẽ trang bị những thiết bị thiết yếu để phục vụ cho công việc. Nhưng thiết bị có thế là thiết bị điện, hoặc thiết bị may mặc, thiết bị thủ công…. Dù là gì thì những thiết bị này cũng sẽ tạo ra những mức độ tiếng ồn nhất định.

Đây chính là lý do vì sao tiếng ồn ảnh hưởng tập trung không phải là một cảm giác chủ quan, mà là một cơ chế sinh học có thể đo lường được. Đối với những ngành nghề chỉ cần sử dụng thiết bị điện tử các vấn đề có thể chỉ dừng lại ở sự khó chịu của bản thân.

Nhưng với những ngành nghề đặc thù cần sự thao tác thủ công như may hay thợ thủ công thường tạo ra những tiếng ồn cơ học (tiếng đập đục, tiếng máy may) hoặc tiếng ồn va chạm cứng. Sẽ còn ảnh hưởng tới những căn hộ xung quanh (nếu ở khu chung cư tập thể)

Về bản chất vật lý, khi bạn nói chuyện hoặc phát ra bất kỳ âm thanh nào đó, sóng âm sẽ lan truyền theo mọi hướng. Khi gặp một bề mặt (tường, sàn, cửa kính, mặt bàn), một phần năng lượng âm sẽ bị hấp thụ (absorption), một phần bị phản xạ (reflection) trở lại không gian, và một phần nhỏ có thể truyền qua (transmission) sang phòng bên cạnh.

Đối với những vấn đề này thì việc trải thảm là một giải pháp tối ưu, có nhiều người nghĩ tới thảm và nghĩ ngay đến vấn đề vệ sinh và nghĩ giải pháp đó không khả thi. Nhưng hiện nay trên thị người có một dạng thảm cao su cách âm có thể giải quyết triệt để những rào cả mà dòng thảm cổ điển vướng phải. Loại thảm cao sư này bạn sẽ dễ dàng bắt gặp ở phòng gym với bề mặt trơn bóng dễ dàng lau chùi vệ sinh.

Tuy nhiên chi phí đầu tư thảm sẽ là một khoảng đáng kể, nhưng nếu sử dụng thảm trải sàn thì cần phủ tối thiểu 60-70% diện tích sàn trong vùng làm việc, đặc biệt là khu vực dưới bàn và ghế nơi âm thanh phản xạ trực tiếp lên đến tai người.

Còn nếu muốn tiết kiệm hơn nữa cũng có thể chỉ sử dụng một tấm thảm lớn kích thước 1.5m x 2m đặt ngay dưới bàn làm việc đã tạo ra sự khác biệt rõ rệt về độ “khô” của âm thanh trong phòng. Độ dày của thảm đề suất có độ dày tối thiểu từ 1-2cm.

Trong không gian nhỏ vấn đề dội âm từ các vách tường cũng cần xử lý, một kệ sách nhiều ô chứa nhiều cuốn sách với độ dày, kích thước, chất liệu bìa khác nhau sẽ tạo ra một bề mặt lồi lõm không đồng nhất. Khi sóng âm chạm vào bề mặt này, nó sẽ bị tán xạ theo nhiều hướng khác nhau thay vì phản xạ tập trung về một điểm.

Đặt kệ sách áp sát vào bức tường trống lớn nhất trong phòng thường là bức tường đối diện hoặc bên hông vị trí ngồi làm việc, nơi dễ xảy ra phản xạ trực tiếp vào tai bạn. Sách và đồ vật không có sự tương đồng về kích thước điều đó giúp là tăng sự không đồng nhất của bề mặt nhờ đó mà âm thanh được tán ra và triệt tiêm âm vang từ đó. Điều này quan trọng hơn là xếp sách “gọn gàng thẳng hàng” về mặt âm học (dù có thể kém đẹp mắt hơn một chút).

Nếu phòng việc có một chiếc sổ đón nắng và âm thanh bên ngoài lọt vào trong phòng sẽ khiến âm thanh khiến căn phòng có những tiếng ồn nền, và nghiêm trọng hơn nếu khung cửa sổ này hướng ra phía ngoài mặt đường.

Nếu sàn là bề mặt ngang gây phản xạ mạnh, thì kính chính là bề mặt dọc “nguy hiểm” nhất về mặt âm học. Kính có hệ số hấp thụ âm (absorption coefficient) gần như bằng 0 ở hầu hết các dải tần, nghĩa là gần 100% năng lượng âm chạm vào kính sẽ bị phản xạ ngược lại phòng. Với những căn phòng có cửa sổ lớn hoặc vách kính, đây thường là điểm phản xạ gây ra tiếng vang rõ rệt nhất khi nói chuyện hoặc họp online.

Đề suất độ rộng gấp 1.5-2 lần chiều rộng cửa sổ khi kéo ngang (tạo các nếp gấp dày), nếu có thể nên lựa chọn rèm 2 lớp (lớp voan mỏng bên trong + lớp vải dày, dệt chặt bên ngoài) có định lượng vải (GSM) từ 300gsm trở lên.

Về cơ bản nhưng điều đó cũng triệt tiêu phần lớn tiếng vang trong phòng và cũng hạn chế âm được âm thanh lớn truyền ra khỏi phòng. Nhưng nếu bạn thấy căn phòng vẫn chưa đủ yên tĩnh thì có thể bịt kín các khe hở bằng gioăng cao su dính hoặc nẹp chặn khe cửa (door draft stopper) dạng ống vải nhồi hạt có thể giảm đáng kể lượng âm truyền qua so với một cánh cửa để hở chân.

Sử dụng mút tiêu âm hấp thụ hiệu quả nhất ở dải tần trung-cao (1000Hz-8000Hz) ở các điểm phản xạ chính. Nếu ưu tiên thẩm mỹ, thay mút tiêu âm lộ thiên bằng tranh canvas bọc khung gỗ về cấu trúc, một tấm canvas được bọc căng trên khung gỗ có khoảng không khí đệm phía sau đóng vai trò gần giống một tấm tiêu âm dạng panel (giống nguyên lý của các tấm tiêu âm bọc vải chuyên dụng), hấp thụ âm tốt hơn nhiều so với tranh khung kính (kính lại là bề mặt phản xạ, nên tuyệt đối tránh treo tranh kính ở các điểm phản xạ chính).

Không gian phòng làm việc ở khu vực trung

Đây là một tình huống rất phổ biến trong các căn hộ hiện đại: không có phòng riêng, khu vực làm việc chỉ là một góc nhỏ nằm ngay trong phòng khách hoặc phòng sinh hoạt chung. Bài toán ở đây khác hẳn với một phòng làm việc riêng biệt bạn không thể “đóng kín” không gian mà gia đình vẫn cần di chuyển, sinh hoạt, xem tivi bình thường.

Với một phòng làm việc kín, bạn xử lý toàn bộ 4 bức tường, sàn, trần để kiểm soát thời gian vang (RT60) của cả không gian. Nhưng với một góc làm việc mở trong khu sinh hoạt chung, việc này gần như bất khả thi và cũng không cần thiết vì cơ bản không thể xử lý.

Đầu tiên không gian lớn sóng âm lan tự do khắp phòng khách rộng, xử lý toàn bộ bề mặt sẽ tốn kém và làm mất thẩm mỹ chung của không gian sinh hoạt.

Thứ hai nhu cầu sử dụng đối lập nhau tại cùng thời điểm khác nhau, khi bạn cần yên tĩnh để họp, gia đình cần không gian mở để xem tivi, trò chuyện và sinh hoạt. Giải pháp cố định (dán mút, xây tường) sẽ “khóa” không gian theo một mục đích duy nhất là điều không thể xảy ra.

Chính vì vậy, chiến lược mà chúng tôi đề xuất là tối ưu là thu nhỏ vùng cần xử lý xuống gần nhất với vị trí ngồi làm việc, kết hợp yếu tố có thể di chuyển/thu gọn được, để không “chiếm dụng” vĩnh viễn không gian chung.

Ưu tiên góc làm việc thiết kế góc chữ L trong phòng, như thế có thể tận dụng tối đa không gian cũng như dễ dàng tạo quây ra hai bề mặt riêng tùy thuộc vào nhu cầu mà bạn có thể tùy chỉ không gian theo nhu cầu của mình.

Góc phòng (nơi hai bức tường giao nhau) vốn là khu vực bị tích tụ âm tần thấp nhiều nhất (hiện tượng cộng hưởng góc – corner bass buildup), nhưng đồng thời đây cũng là vị trí lý tưởng để tận dụng chính hai bức tường như một “hành lang giảm âm” tự nhiên.

Với kiểu để bàn ở góc chữ là chúng ta có thể thêm một vách ngăn / bình phong di động, khi sử dụng vách ngăn hoặc bình phong có thể tạo ra một không gian nhỏ đủ riêng tư cho góc làm việc nhỏ. Đây là giải pháp hiệu quả nhất cho bài toán này vì nó giải quyết đồng thời cả yếu tố âm học và tâm lý không gian (zoning).

Một tấm vách ngăn bọc nỉ/vải dày trên khung gỗ hoặc khung sắt có bánh xe, đặt giữa góc làm việc và khu sinh hoạt chung, tạo ra hai hiệu ứng:

Về mặt vật lý âm học, nó chặn một phần đường truyền trực tiếp (direct path) của âm thanh giữa hai khu vực, đồng thời bề mặt vải hấp thụ một phần năng lượng âm thay vì phản xạ ngược lại.
Về mặt tâm lý học không gian, ranh giới thị giác rõ ràng giúp não bộ “phân vùng” không gian làm việc và không gian nghỉ ngơi, giảm cảm giác bị phân tán dù tiếng ồn vẫn còn tồn tại ở mức nào đó.

Ưu điểm lớn nhất: Có thể gấp lại hoặc đẩy sát vào tường khi không dùng đến, hoàn toàn không ảnh hưởng đến không gian chung ngoài giờ làm việc.

Khi không thể xử lý triệt để bằng vật liệu (vì không gian mở), giải pháp thông minh là tạo ra một “vùng âm cá nhân” ngay tại vị trí ngồi, thay vì cố kiểm soát cả không gian chung.

Tai nghe chống ồn chủ động (ANC): Giải quyết chiều tiếp nhận — giúp bạn không bị phân tán bởi tiếng tivi, tiếng trò chuyện của gia đình.
Tai nghe/microphone định hướng khi họp online: Micro cài tai hoặc tai nghe có micro định hướng gần miệng (boom mic) sẽ thu âm giọng nói tốt hơn micro laptop, giúp giảm việc bạn phải nói to — qua đó giảm luôn lượng âm thanh phát ra ảnh hưởng đến không gian chung. Đây là cách gián tiếp giải quyết chiều phát ra mà không cần tiêu âm cả phòng.

Nếu có điều kiện bạn có thể thiết kế một vách ngăn kéo cao, khi làm việc bạn có thể vây kín không gian làm việc và trả lại nguyên trạng căn phòng khi không cần sử dụng khu vực làm việc.

Lidinco – Địa chỉ cung cấp máy đo tiếng ồn uy tín hàng đầu Việt Nam

Giữa rất nhiều nhà cung cấp máy đo độ ồn tại thị trường Việt Nam, Lidinco đã khẳng định vị thế là một chuyên gia trong lĩnh vực phân phối các thiết bị đo lường tiếng ồn của mình. Lidinco không chỉ bán các dòng máy đo độ ồn chất lượng được nhập khẩu trực tiếp, chúng tôi còn mang đến một giải pháp toàn diện được xây dựng từ sự tin cậy và chuyên môn sâu trong ngành

Kinh nghiệm và đội ngũ có chuyên môn sâu

Lidinco có hơn 15 năm kinh nghiệm trong việc cung cấp thiết bị và các giải pháp đo lường và hơn 10 năm kinh nghiệm trong việc cung cấp máy đo và giải pháp đo tiếng ồn. Đội ngũ kỹ sư của Lidinco có nhiều kiến thức và kinh nghiệm từ thực tiễn vô cùng quý giá để áp dụng vào việc xử lý yêu cầu của khách hàng

Đối tác chiến lược của các thương hiệu hàng đầu lĩnh vực

Sự uy tín của Lidinco được khẳng định qua việc trở thành nhà phân phối chính thức và đối tác tin cậy của các tên tuổi lớn trên thế giới. Chúng tôi mang đến cho thị trường Việt Nam những sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng mọi phân khúc và ứng dụng:

Norsonic

Là nhà cung cấp giải pháp đo lường & phân tích âm thanh chất lượng cao đến từ Na Uy. Các sản phẩm của Norsonic là sự lựa chọn hàng đầu cho các phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu, kiểm định tiếng ồn. Norsonic cung cấp đa dạng các sản phẩm như máy đo độ ồn và phân tích dải tần class 1, máy hiệu chuẩn âm thanh, camera ascoutic…

Rion:

Thương hiệu chuyên cung cấp máy đo tiếng ồn đến Nhật Bản với các sản phẩm nổi tiếng toàn cầu về độ bền bỉ và đáng tin cậy, cung cấp dải sản phẩm đa dạng từ công nghiệp đến giám sát môi trường.

Bedrock :

Là thương hiệu chuyên cung cấp các dòng máy đo độ ồn cầm tay có phân tích dải tần với độ chính xác Class 1, Class 2. Các sản phẩm của Bedrock có mức giá tầm trung phù hợp cho đa dạng các dự án hiện nay. Ứng dụng rất tốt trong công nghiệp, nghiên cứu và đo trực tiếp tại hiện trường để lấy kết quả báo cáo

Sonitus:

Là chuyên gia cung cấp các giải pháp liên quan đến quan trắc môi trường. Các trạm quan trắc tiếng ồn của Sonitus có thể tích hợp thêm các tính năng như quan trắc bụi, tốc độ gió. Nếu bạn đang cần một trạm quan trắc đa năng để giám sát các thông số môi trường thì Sonitus là thương hiệu mà bạn không nên bỏ qua

Soundplan

Nếu bạn chuyên làm về nghiên cứu và mô phỏng âm thanh thì Soundplan chính là sự lựa chọn tốt nhất cho bạn. Soundplan cung cấp cho bạn các giải pháp phần mềm mô phỏng sự tác động của tiếng ồn lên khu vực xung quanh ứng dụng nhiều trong giao thông vận tải, xây dựng, giáo dục…

Cung Cấp Dịch Vụ Phân Tích & Giám Sát Tiếng Ồn Chuyên Nghiệp

Một điểm đặc biệt khẳng định năng lực chuyên môn của Lidinco chính là việc chúng tôi vinh dự là thành viên của Geonoise tại Việt Nam. Với sự hậu thuẫn và chuyển giao công nghệ từ mạng lưới chuyên gia quốc tế này, Lidinco không chỉ cung cấp thiết bị mà còn mang đến các gói dịch vụ đo lường và tư vấn chuyên sâu.

Nếu bạn cần một đơn vị thực hiện toàn bộ quy trình, chúng tôi sẵn sàng đáp ứng với các dịch vụ như: dịch vụ phân tích tiếng ồn khách sạn, resort; dịch vụ đo tiếng ồn công nghiệp theo tiêu chuẩn; và dịch vụ giám sát tiếng ồn môi trường cho các dự án xây dựng, quy hoạch.

Tư Vấn Giải Pháp Toàn Diện, Từ Thiết Bị, Phần Mềm Đến Dịch Vụ

Phương châm của chúng tôi là “lắng nghe trước, tư vấn sau”. Khi bạn đến với Lidinco, chúng tôi sẽ cùng bạn phân tích bài toán cụ thể, từ đó đưa ra giải pháp tổng thể phù hợp nhất. Đó có thể là một thiết bị đo cầm tay, một hệ thống quan trắc tự động, phần mềm mô phỏng Soundplan hàng đầu thế giới, hay một gói dịch vụ đo lường trọn gói. Chúng tôi giúp bạn đầu tư đúng và đủ, tối ưu hóa hiệu quả sử dụng.

Hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi để nhận được sự tư vấn chuyên sâu và báo giá tốt nhất cho các dòng máy đo tiếng ồn, máy đo âm thanh và các dịch vụ liên quan phù hợp nhất với nhu cầu của bạn!

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CUỘC SỐNG

– Trụ sở chính: 487 Cộng Hòa, Phường Tân Bình, TPHCM, Việt Nam
– Điện thoại: 028 3977 8269 / 028 3601 6797
– VP Bắc Ninh: 184 Đường Bình Than, Phường Võ Cường, TP. Bắc Ninh
– Điện thoại: 0222 7300 180
– Email: sales@lidinco.com

Vì sao âm học phòng làm việc lại quyết định sự tập trung của bạn?