Ô nhiễm tiếng ồn tác động đến môi trường như thế nào
Trong thế giới tự nhiên nguyên sơ, âm thanh luôn đóng vai trò quan trọng như một phần không thể thiếu của hệ sinh thái. Tiếng sóng biển vỗ bờ, tiếng chim hót líu lo trong rừng xanh, tiếng gió thổi qua những tán lá – tất cả đều tạo nên bản giao hưởng tự nhiên hoàn hảo mà tất cả các sinh vật trên trái đến đã dùng hàng triệu năm tiến hóa để thích nghi. Những âm thanh tự nhiên này không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn là phương tiện giao tiếp, định hướng và sinh tồn thiết yếu cho vô số loài sinh vật trên Trái Đất.
Tuy nhiên, kể từ cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiến và đặc biệt là trọng những thập kỷ gần đây. Những tiếng ồn nhân tạo đã gia tăng một cách một cách nhanh chóng song song với sự phát triển của đô thị hóa, giao thông vận tải, hoạt động công nghiệp và các công nghệ hiện đại. Chính những tiếng ồn đó đã tạo ra một lớp ô nhiễm tiếng ồn vô hình nhưng lại có tác động cực kỳ lớn đến môi trường sống.
Khác với những loại ô nhiễm mỗi trường có thể nhìn thấy như ô nhiễm nước, hay ô nhiễm không khí có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe bằng bị mịn. Ô nhiễm tiếng ồn không mùi, không sắc thường bị xem nhẹ hoặc bỏ qua.
Ô nhiễm tiếng ồn mới thực sự là sát thủ thầm lặng gi** con người lẫn động vật. Chính số liệu đã cho thấy vào năm 2021 phơi nhiễm tiếng ồn giao thông kéo dài ở Châu Âu có liên quan đến ước tính 66.000 ca tử vong sớm, 50.000 ca mắc bệnh tim mạch (CVD) mới và 22.000 ca mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 mới. Tổng cộng, hơn 1,3 triệu năm sống khỏe mạnh đã bị mất (DALYs) do ô nhiễm tiếng ồn.
Gần 17 triệu người Châu Âu bị khó chịu trầm trọng và khoảng 4,6 triệu người bị rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng do tiếng ồn giao thông. Đặc biệt trẻ em càng dễ bị tổn thường bởi tiếng ồn giao thông với hơn hơn 560.000 trường hợp suy giảm khả năng đọc hiểu, 63.000 vấn đề hành vi và 272.000 trường hợp trẻ em thừa cân.
Đồng thời nhiều nhiên cứu đã chỉ ra rằng các vấn đề về giảm sút sức khỏe tinh thần như trầm cảm và sa sút trí tuệ đều có liên quan đến ô nhiễm tiếng ồn. Những dữ liệu trên đều được trích từ “Báo cáo EEA: Tiếng ồn môi trường ở Châu Âu năm 2025“, phản ánh rõ tình hình ô nhiễm năm 2021 ở Châu Âu.
Và điều đó không chỉ xuất hiện ở riêng Châu Âu mà ở tất cả những khi đô thị lớn có mật độ cư dân và khu công nghiệp dày đặc. Nhưng thực trạng rất ý người có nhận thức về sự ô nhiễm tiếng ồn này vì những âm thanh giết người âm thầm đó lại chính là những âm thanh quen thuộc ở quanh ta.
Nhận thức rõ rằng việc nghiên cứu và hiểu biết về tác động của tiếng ồn đến hệ sinh thái không chỉ mang tính khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao trong việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Mục tiêu của bài viết này là phân tích một cách toàn diện các tác động cụ thể của tiếng ồn nhân tạo lên từng thành phần của hệ sinh thái, từ động vật trên cạn đến sinh vật biển, từ thực vật đến các loài chim và côn trùng, góp phần xây dựng một môi trường sống hài hòa giữa con người và tự nhiên.
Khái niệm giữa âm thanh và tiếng ồn
Để hiểu rõ về ô nhiễm tiếng ồn, trước tiên chúng ta cần phân biệt rõ ràng giữa âm thanh tự nhiên và tiếng ồn nhân tạo. Âm thanh tự nhiên là những dao động âm thanh xuất hiện một cách tự nhiên trong môi trường, được tạo ra bởi các hiện tượng tự nhiên như gió, mưa, sóng biển, hoặc bởi các loài sinh vật trong quá trình sinh hoạt bình thường. Những âm thanh này thường có tần số, cường độ và nhịp điệu phù hợp với chu kỳ tự nhiên, tạo nên một môi trường âm thanh cân bằng mà các loài sinh vật đã thích nghi qua quá trình tiến hóa lâu dài.
Trong khi, âm thanh tự nhiên được coi là một yếu tố tích cực trong các khu vực yên tĩnh. Ví dụ, sự hiện diện của các âm thanh tự nhiên như tiếng nước chảy hoặc tiếng chim hót đã được chứng minh là giúp giảm các phản ứng tiêu cực đối với tiếng ồn, mang lại một môi trường thính giác dễ chịu và thư giãn. Những âm thanh này có thể che lấp tiếng ồn đô thị và mang lại sự phục hồi tâm lý.
Khu vực yên tĩnh được định nghĩa là nơi có cảnh quan âm thanh dễ chịu và tiếng ồn (âm thanh không mong muốn) không tồn tại hoặc ít nhất là không chiếm ưu thế. Điều này cho thấy “âm thanh” trong ngữ cảnh này là những trải nghiệm thính giác tích cực, góp phần vào chất lượng cuộc sống và sự phục hồi.
Ngược lại, nhân tạo là những âm thanh không mong muốn được tạo ra bởi các hoạt động của con người. Đặc điểm nổi bật của tiếng ồn nhân tạo là tính bất thường về tần số, cường độ thường cao hơn mức tự nhiên, và thời gian xuất hiện không theo quy luật tự nhiên. Điều này tạo ra sự xung đột với môi trường âm thanh tự nhiên mà các loài sinh vật đã quen thuộc, dẫn đến những tác động tiêu cực đến hành vi, sinh lý và khả năng sinh tồn của chúng.
Nguồn tiếng ồn thường đến từ hệ thống giao thông – đặc biệt là giao thông đường bộ, đường sắt và hàng không. Trong đó, giao thông đường bộ được xác định là nguồn tiếng ồn môi trường chủ yếu, đặc biệt ở các khu vực đô thị đông dân cư. Hoạt động công nghiệp trong các khu đô thị cũng là một nguồn tiếng ồn, mặc dù ảnh hưởng đến một số lượng dân cư nhỏ hơn nhiều so với tiếng ồn giao thông.
Chính những tiếng ồn nhân tạo do con người tạo ra gây ra đã làm xáo trộn nghiêm trọng hệ sinh thái tự nhiên. Việc phân loại các nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn là bước quan trọng để hiểu rõ bản chất và mức độ tác động của từng loại tiếng ồn. Chúng ta có thể chia các nguyên nhân gây ô nhiễm tiếng ồn thành ba nhóm chính:
Tiếng ồn giao thông là nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn phổ biến nhất trong môi trường đô thị và các khu vực có mật độ giao thông cao. Nhóm này bao gồm tiếng động cơ ô tô, xe máy, tiếng phanh, tiếng còi xe, tiếng máy bay cất cánh và hạ cánh, tiếng tàu hỏa chạy trên đường ray. Đặc điểm của tiếng ồn giao thông là có cường độ cao, tần số đa dạng và thường xuyên xuất hiện, tạo ra một lớp ô nhiễm tiếng ồn liên tục trong môi trường sống.
Tiếng ồn công nghiệp xuất phát từ các hoạt động sản xuất, chế tạo và khai thác tài nguyên. Điều này bao gồm tiếng máy móc trong các nhà máy, tiếng khoan, đào, xây dựng, tiếng máy phát điện, và các thiết bị công nghiệp khác. Tiếng ồn công nghiệp thường có cường độ rất cao và có thể kéo dài trong nhiều giờ liên tục, tạo ra tác động nghiêm trọng đến các hệ sinh thái xung quanh khu vực công nghiệp.
Tiếng ồn đô thị là sự kết hợp phức tạp của nhiều nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn khác nhau trong môi trường thành phố. Ngoài giao thông và công nghiệp, tiếng ồn đô thị còn bao gồm tiếng nhạc từ các quán bar, nhà hàng, tiếng xây dựng, tiếng máy điều hòa, và các hoạt động sinh hoạt của con người. Sự đa dạng và phức tạp của tiếng ồn đô thị tạo ra một môi trường âm thanh hỗn loạn, khó dự đoán và kiểm soát.
Để hiểu về cách âm thanh truyền trong các môi trường khác nhau là cơ sở để đánh giá tác động của ô nhiễm môi trường đến hệ sinh thái. Âm thanh được truyền trong không khí dưới dạng sóng áp suất, với tốc độ khoảng 343 m/s ở nhiệt độ phòng, Tốc độ và khả năng truyền âm sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tốc như vật cản vật lý, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất khí quyển. Tiếng ồn trong không khí có thể làm truyền xa hàng cây số khi thời tiết thuận lợi, điều này làm ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên diện rộng.
Trong môi trường đại dương/ nước, âm thanh thậm chí còn được lan truyền nhanh hơn hơn trong không khí, với tốc độ khoảng 1500 m/s trong nước biển. Điều này đồng nghĩa với tiếng ồn từ tàu thuyền, sonar và các hoạt động công nghiệp dưới biển có thể truyền xa đến trăm hải lý ảnh hưởng trực tiếp đến các sinh vậy biển sinh sống dưới đại dương. Đặt biệt, trong đại dương âm thanh có thể truyền rất xa qua các lớp nước khác nhau mà vẫn duy trì được cường độ tần số cao
Âm thanh cũng có thể truyền qua đất và các cấu trúc rắn dưới dạng rung động. Tiếng ồn từ giao thông đường bộ, đường sắt, và các hoạt động xây dựng có thể tạo ra rung động lan truyền qua đất, ảnh hưởng đến các loài động vật sống dưới đất và các hệ sinh thái ngầm.
Tác động của ô nhiễm tiếng ồn đến hệ sinh thái
Mọi người liệu còn nhớ thời kỳ đau thương của con người năm 2020 không. Khi mọi hoạt động của con người buộc phải nhấn nút tạm dừng, giao thông, công nghiệp đều bị hạn chế ở mức tối đa. Thì một sự sống khác đang dần tái sinh, dù sự tái sinh này không quá mạnh mẽ như đó là dấu hiệu của sự hồi sinh của một hệ sinh thái tự nhiên.
Việc bị phong tỏa vì COVID-19 đã giúp một số loài chim đang trên bờ tuyệt chủng tìm kiếm được bạn đời. Những chú cá dưới đại dương có thể giao tiếp được dễ dàng hơn, nhưng động vật hoang giã xuất hiện nhiều hơn. Đã có nhiều ghi nhận rằng vào thời điểm cả thể giới tạm dừng ấy số lượng của nhiều cá thể đã có sự thay đổi tích cực.
Tác động tiếng ồn lên hệ sinh thái trên cạn
Tác động tiếng ồn đến động vật trên cạn
Thay đổi hành vi sinh hoạt là một trong những tác động rõ rệt nhất của ô nhiễm tiếng ồn đến động vật trên cạn. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiếng ồn từ giao thông và công nghiệp có thể làm thay đổi hoàn toàn thói quen sinh hoạt hàng ngày của các loài động vật. Ví dụ, các loài động vật ăn cỏ như hươu, nai thường thay đổi thời gian và địa điểm kiếm ăn để tránh những khu vực có mức độ tiếng ồn cao. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến dinh dưỡng của chúng mà còn có thể dẫn đến suy dinh dưỡng và giảm sức khỏe tổng thể.
Đặc biệt nghiêm trọng là tác động của ô nhiễm tiếng ồn đến hành vi di cư của các loài động vật. Nhiều loài động vật sử dụng các tín hiệu âm thanh tự nhiên để định hướng trong quá trình di cư theo mùa. Tiếng ồn nhân tạo có thể che lấp những tín hiệu này, khiến động vật bị lạc đường hoặc không thể tìm được con đường di cư truyền thống. Hậu quả là nhiều loài động vật phải thay đổi tuyến đường di cư, kéo dài thời gian và tăng nguy cơ tử vong trong quá trình di chuyển.
Tác động sinh lý của tiếng ồn lên động vật cũng vô cùng nghiêm trọng. Nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn có thể gây ra tình trạng căng thẳng mãn tính ở động vật, biểu hiện qua việc tăng nồng độ hormone cortisol trong máu. Hormone căng thẳng này khi duy trì ở mức cao trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hệ miễn dịch, khiến động vật dễ mắc bệnh và giảm khả năng chống chọi với các yếu tố môi trường bất lợi khác.
Hơn nữa, tiếng ồn còn có thể gây ra các rối loạn về nhịp tim và huyết áp ở động vật. Các nghiên cứu trên động vật có vú cho thấy việc tiếp xúc với tiếng ồn cường độ cao có thể làm tăng nhịp tim và huyết áp, dẫn đến các vấn đề về tim mạch. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với các loài động vật già hoặc đang trong tình trạng sức khỏe yếu.
Khả năng sinh sản của động vật cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi ô nhiễm tiếng ồn. Nhiều loài động vật sử dụng âm thanh như một phần quan trọng trong quá trình tìm kiếm bạn tình và giao phối. Tiếng ồn nhân tạo có thể che lấp những tín hiệu giao phối này, khiến việc tìm kiếm bạn tình trở nên khó khăn hơn. Kết quả là tỷ lệ sinh sản của nhiều loài động vật giảm đáng kể trong các khu vực có mức độ ô nhiễm tiếng ồn cao.
Đặc biệt, các loài chim thường sử dụng tiếng hót để thu hút bạn tình và bảo vệ lãnh thổ. Tiếng ồn từ giao thông và công nghiệp có thể làm giảm hiệu quả của những tiếng hót này, buộc chim phải hót to hơn hoặc thay đổi tần số tiếng hót. Tuy nhiên, những thay đổi này không phải lúc nào cũng hiệu quả và có thể dẫn đến việc giảm thành công trong việc tìm kiếm bạn tình.
Tác động gián tiếp của tiếng ồn đến thực vật
Mặc dù thực vật không trực tiếp bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn, nhưng chúng chịu tác động gián tiếp thông qua sự thay đổi trong hệ sinh thái động vật xung quanh. Một trong những tác động quan trọng nhất là ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn. Nhiều loài thực vật phụ thuộc vào côn trùng, đặc biệt là ong, để thụ phấn. Ô nhiễm tiếng ồn có thể ảnh hưởng đến hành vi bay và tìm kiếm thức ăn của ong, dẫn đến giảm hiệu quả thụ phấn cho thực vật.
Nghiên cứu gần đây cho thấy tiếng ồn có thể làm thay đổi tần số rung cánh của ong, ảnh hưởng đến khả năng bay và định hướng của chúng. Điều này không chỉ giảm số lượng ong đến thăm hoa mà còn giảm chất lượng thụ phấn, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và đa dạng di truyền của thực vật.
Tương tự, tiếng ồn cũng có thể ảnh hưởng đến các loài động vật có vai trò trong việc phân tán hạt giống. Nhiều loài chim và động vật có vú đóng vai trò quan trọng trong việc mang hạt giống đến những vùng đất mới. Khi hành vi của những loài này bị thay đổi do ô nhiễm tiếng ồn, quá trình phân tán hạt giống cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến giảm khả năng mở rộng phạm vi phân bố của thực vật.
Tác động tiếng ồn lên hệ sinh thái dưới nước
Các nguồn tiếng ồn trong môi trường nước
Môi trường dưới nước, đặc biệt là đại dương, đang phải đối mặt với mức độ ô nhiễm tiếng ồn ngày càng gia tăng từ các hoạt động của con người. Tiếng ồn từ tàu thuyền là nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn lớn nhất trong môi trường biển. Động cơ của các tàu container lớn, tàu chở dầu, và tàu du lịch tạo ra tiếng ồn với cường độ có thể lên đến 180-190 decibel, tương đương với tiếng máy bay phản lực.
Đặc biệt nghiêm trọng là tiếng ồn từ các thiết bị sonar quân sự và dân sự. Sonar hoạt động bằng cách phát ra các xung âm thanh cường độ cực cao để phát hiện vật thể dưới nước. Cường độ của sonar có thể lên đến 235 decibel, đủ mạnh để gây tổn thương nghiêm trọng hoặc thậm chí tử vong cho sinh vật biển trong phạm vi gần.
Các hoạt động khai thác dầu khí ngoài khơi cũng là nguồn gây ô nhiễm tiếng ồn đáng kể. Việc khoan, nổ mìn địa chấn để thăm dò dầu khí tạo ra những xung âm thanh cực mạnh có thể lan truyền hàng trăm kilômét dưới nước. Những hoạt động này không chỉ tạo ra tiếng ồn tức thời mà còn có thể kéo dài trong nhiều tháng, tạo ra tác động liên tục đến sinh vật biển.
Tác động của tiếng ồn đến sinh vật biển
Cá voi và cá heo là những loài sinh vật bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất bởi ô nhiễm tiếng ồn dưới nước. Những loài này phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống định vị bằng âm thanh (echolocation) để định hướng, tìm kiếm thức ăn, giao tiếp với đồng loại và tránh nguy hiểm. Tiếng ồn nhân tạo có thể che lấp hoàn toàn những tín hiệu âm thanh tự nhiên này, khiến cá voi và cá heo trở nên “mù” về mặt âm thanh.
Nghiên cứu cho thấy tiếng ồn từ tàu thuyền có thể làm giảm phạm vi giao tiếp của cá voi lên đến 90%. Điều này có nghĩa là cá voi mẹ có thể mất liên lạc với con non, hoặc các cá thể trong đàn không thể phối hợp với nhau trong việc săn mồi. Hậu quả là nhiều cá thể bị lạc đàn, không tìm được thức ăn và cuối cùng chết đói.
Đặc biệt nghiêm trọng là hiện tượng cá voi mắc cạn hàng loạt, mà nhiều nhà khoa học cho rằng có liên quan đến ô nhiễm tiếng ồn. Tiếng ồn cường độ cao, đặc biệt từ sonar quân sự, có thể gây ra tổn thương thính giác nghiêm trọng ở cá voi, khiến chúng mất khả năng định hướng và bơi vào vùng nước nông, dẫn đến mắc cạn và tử vong.
Cá và các động vật không xương sống dưới nước cũng chịu tác động đáng kể từ ô nhiễm tiếng ồn. Nhiều loài cá sử dụng âm thanh để giao tiếp, đặc biệt trong mùa sinh sản. Tiếng ồn có thể cản trở quá trình này, dẫn đến giảm tỷ lệ sinh sản. Hơn nữa, tiếng ồn cường độ cao có thể gây tổn thương trực tiếp đến các cơ quan thính giác của cá, ảnh hưởng đến khả năng phát hiện kẻ thù và tìm kiếm thức ăn.
Đối với trứng cá và ấu trùng, tiếng ồn có thể gây ra những tác động nghiêm trọng trong giai đoạn phát triển. Nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với tiếng ồn trong giai đoạn phôi thai có thể làm tăng tỷ lệ tử vong của trứng cá và gây ra các dị tật phát triển ở ấu trùng.
Tác động của ô nhiễm tiếng ồn với hệ sinh thái trên không
Tác động của tiếng ồn với loài chim
Các loài chim là nhóm sinh vật bị ảnh hưởng rõ rệt nhất bởi ô nhiễm tiếng ồn trong môi trường trên không. Chim sử dụng âm thanh như công cụ chính để giao tiếp, bao gồm việc thu hút bạn tình, bảo vệ lãnh thổ, cảnh báo nguy hiểm và phối hợp hoạt động trong đàn. Tiếng ồn từ giao thông, đặc biệt là từ máy bay và xe cộ, có thể che lấp hoàn toàn những tín hiệu âm thanh quan trọng này.
Một trong những tác động rõ rệt nhất là sự thay đổi trong hành vi hót của chim. Để vượt qua tiếng ồn nền, nhiều loài chim buộc phải hót to hơn, thay đổi tần số tiếng hót, hoặc hót vào những thời điểm khác trong ngày. Tuy nhiên, những thay đổi này đòi hỏi nhiều năng lượng hơn và không phải lúc nào cũng hiệu quả trong việc truyền đạt thông điệp.
Nghiên cứu trên chim sẻ đô thị cho thấy những cá thể sống gần đường cao tốc có tiếng hót cao hơn và ngắn hơn so với những cá thể sống trong môi trường yên tĩnh. Mặc dù đây có thể được xem là một dạng thích nghi, nhưng nó cũng có thể làm giảm hiệu quả giao tiếp và ảnh hưởng đến khả năng tìm kiếm bạn tình.
Tiếng ồn cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng phát hiện kẻ thù của chim. Nhiều loài chim dựa vào âm thanh để phát hiện sự hiện diện của động vật săn mồi. Khi môi trường âm thanh bị nhiễu loạn bởi tiếng ồn nhân tạo, chim có thể không kịp phát hiện nguy hiểm và trở thành con mồi dễ dàng hơn.
Đặc biệt nghiêm trọng là tác động của tiếng ồn máy bay đến các loài chim di cư. Tiếng ồn từ máy bay có thể làm gián đoạn các đàn chim đang di cư, khiến chúng thay đổi hướng bay hoặc bay cao hơn để tránh tiếng ồn. Điều này không chỉ tốn thêm năng lượng mà còn có thể khiến chim lạc đường hoặc không đến được điểm đích trong thời gian thích hợp.
Ảnh hưởng của tiếng ồn với côn trùng
Mặc dù ít được chú ý, nhưng ô nhiễm tiếng ồn cũng có tác động đáng kể đến các loài côn trùng. Nhiều loài côn trùng, đặc biệt là dế, ve sầu và một số loài bướm đêm, sử dụng âm thanh trong quá trình giao phối. Tiếng ồn nhân tạo có thể che lấp những tín hiệu giao phối này, làm giảm thành công trong việc tìm kiếm bạn tình.
Ong là một trong những loài côn trùng bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Nghiên cứu cho thấy tiếng ồn có thể ảnh hưởng đến khả năng định hướng của ong khi bay về tổ. Ong sử dụng một hệ thống phức tạp các tín hiệu để giao tiếp về vị trí nguồn thức ăn, và tiếng ồn có thể làm nhiễu loạn hệ thống này.
Hơn nữa, tiếng ồn còn có thể ảnh hưởng đến hoạt động của toàn bộ tổ ong. Rung động từ tiếng ồn giao thông có thể truyền qua đất và ảnh hưởng đến các tổ ong dưới đất, gây ra căng thẳng và thay đổi hành vi của cả đàn ong.
Mua máy đo độ ồn ở đâu
Lidinco là nhà phân phối chính hãng các dòng sản phẩm thiết bị phân tích âm thanh, máy đo độ ồn, máy đo cường độ âm thanh, đo độ rung của Norsonic và các hãng lớn khác. Các dòng sản phẩm đo âm thanh, máy đo tiếng ồn này được sử dụng rộng rãi trong các xưởng sản xuất, trong các công ty phân tích tiếng ồn lớn trên thế giới.
Là một đơn vị được biết đến với nhiều năm kinh nghiệm trong việc cung cấp thiết bị, máy đo, ứng dụng và cả giải pháp hoàn chỉnh cho việc đo lường tiếng ồn. Lidinco hân hạnh mang đến cho bạn những sản phẩm chính hãng phù hợp với yêu cầu sử dụng, được tư vấn chính xác bởi đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi
Thông tin liên hệ mua hàng
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CUỘC SỐNG
– Trụ sở chính: 487 Cộng Hòa, Phường 15, Quận Tân Bình, TPHCM, Việt Nam
– Điện thoại: 028 3977 8269 / 028 3601 6797
– VP Bắc Ninh: 184 Đường Bình Than, Phường Võ Cường, TP. Bắc Ninh
– Điện thoại: 0222 7300 180
– Email: sales@lidinco.com
