Tiếng ồn giao thông “sát thủ vô hình”
Bạn đã bao giờ giật mình giữa đêm vì tiếng nẹt pô, tiếng còi inh ỏi từng những xe chạy băng băng trên đường giữa đêm không? Việc giật mình dậy giữa đêm khiến nhiều người ngủ không đủ, khó ngủ lại, thậm chí còn không thể ngủ lại.
Hay bạn có từng cảm thấy mệt mỏi khi phải nhích từ tí một trên đường không? Bạn có từng nghĩ điều bạn mệt mỏi có thể không phải do đoạn đường đó quá đông, không phải do mùi xăng dầu mà là do những tiếng còi xe inh ỏi giục giã, những tiếng động cơ ồn ào. Chính điều đó đang âm thầm tàn phá sức khỏe hàng triệu người dân tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM.
Khác với ô nhiễm không khí hay nguồn nước có thể nhìn thấy qua màu sắc hay mùi vị, tiếng ồn giao thông là “sát thủ vô hình” – bạn không thể nhìn thấy, không thể chạm vào, nhưng tác hại của nó lại vô cùng khôn lường.
Tiếng ồn giao thông không phải là những âm thanh lớn đột ngột mà tiếng ồn xe cộ kéo dài từ ngày đến đêm. Làm gián đoạn giấc ngủ kích thích hoạt phản ứng căng thẳng của cơ thể từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Nghiên cứu quốc tế chỉ ra rằng tiếng ồn giao thông không quá lớn và ngay cả khi ô nhiễm không khí thấp vẫn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ Điều này cảnh báo mối nguy hiểm tiềm ẩn đối với sức khỏe của hàng triệu người dân sống gần đường phố đông đúc, đường sắt hoặc sân bay.
Một nghiên cứu đã được đăng lên tạp trí quốc tế đã phân tích dữ liệu từ 26.000 người đàn ông Đan Mạch trong suốt 40 năm. Kết quả cho thấy khi mức tiếng ồn tăng lên mức 14,9 dB tương đương sự khác biệt giữa một con đường nhỏ yên tĩnh và một con đường chính đông đúc ồn ào thì nguy cơ đột quỵ sẽ tăng thêm 12.4%.
Điều đặc biệt ở nghiên cứu này là các chuyên gia không tìm thấy mối liên hệ nào giữa đột quỵ với bụi mịn hay nitrogen dioxit hai tác nhân hàng đầu gây ô nhiễm không khí phổ biến. Kết quả này khẳng định tiếng ồn giao thông là yếu tố gây ảnh hưởng trực tiếp tim mạch và hệ thần kinh.
Thực trạng tiếng ồn giao thông ở Việt Nam
Nếu bạn từng đứng tại ngã tư Hàng Xanh (TP.HCM) vào giờ cao điểm, hay đi qua cầu vượt Láng Hạ (Hà Nội) vào buổi sáng, bạn sẽ cảm nhận được một “bức tường tiếng ồn” dày đặc bao trùm toàn bộ không gian. Hàng triệu phương tiện – từ xe máy, ô tô cá nhân, xe buýt, đến xe tải container – cùng lúc hoạt động, tạo nên một bản giao hưởng hỗn loạn và ồn ào không hồi kết mà bạn sẽ phải nghe mỗi ngày.
Những điều này không phải chỉ là cảm nhận riêng của một ai đó, mà nó còn thể hiện qua các số liệu báo cáo từ các cơ quan chức năng. Theo nhiều khảo sát và báo cáo từ các cơ quan chức năng, mức độ tiếng ồn tại các trục đường chính ở Hà Nội và TP.HCM thường xuyên vượt xa ngưỡng cho phép. Các “điểm nóng” về ô nhiễm tiếng ồn đô thị bao gồm các tuyến đường như Giải Phóng, Nguyễn Trãi, Trường Chinh (Hà Nội), hay Điện Biên Phủ, Võ Văn Kiệt, Xa lộ Hà Nội (TP.HCM).
Để hiểu rõ hơn về mức độ nghiêm trọng, chúng ta cần nhìn vào quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn. Theo quy chuẩn này, mức tiếng ồn cho phép tại khu vực thương mại, dịch vụ và giao thông đô thị là 70 dBA (từ 6h đến 21h) và 55 dBA (từ 21h đến 6h sáng hôm sau).
Nhưng trên thực tế những ngôi nhà ở gần đường lộ vẫn dễ dàng nghe thấy nhưng tiếng ồn lớn từng những tiếng động cơ của những xe tải lớn từ 2.5 tấn trở lên. Vì tránh khung giờ cao điểm các xe tải lớn không được phép chạy trong nội thành thay vào đó giờ được phép chạy lại là từ 22h đến 6h00 sáng hôm sau.
Nhưng đó là thời gian chính là thời gian nghỉ ngơi của đa phần cư dân trong nội thành. Ở những cửa ngõ đi vào nội thành không ít lần người dân phản ánh những tiếng từ còi xe tải hay mặt đường rung chuyển vì những lần xe tải nặng chạy qua.
Không cần lùi về nhiều năm trước ngay cả trong hiện tại tình trạng xe tải chạy ban đêm trên đường nhưng vẫn bấm còi xe inh ỏi bất chất đang trong khu vực dân cư vẫn còn diễn ra rất thường xuyên. Từ đó việc người già bị đánh thức vào đêm khuya, những đứa trẻ giật mình khóc giữa đêm, người trẻ khó ngủ lại. Tất cả những điều đó kéo dài sẽ khiến cho sức khỏe cả thể chất lẫn tinh thần của chúng ta bị ảnh hưởng.
Giaiphapamhoc cũng đã nhiều lần nói về sự ảnh hưởng của tiếng ồn đến sức khỏe và tinh thần. Vậy giải pháp nào để giảm tiếng ồn giao thông?
Giải pháp cho tiếng ồn giao thông trong đô thị
Vấn đề ô nhiễm tiếng ồn không chỉ nỗi lo của một cá nhân nào mà của toàn xã hội. Chúng ta cần chung tay để môi trường số được trở nên khỏe mạnh hơn. Hiện nay, việc chuyển đổi sang xe xanh đã một phần nào đem lại lợi ích về việc giảm tiếng ồn. Mặc dù xung quanh dòng xe xanh vẫn còn nhiều vấn đề tranh cãi nhưng chúng ta không thể phủ nhận rằng tiếng ồn xe xanh thải ra môi trường nhỏ hơn nhiều những dòng xe xăng thông dụng.
Nhà nước hiện nay đã có nhiều quy định pháp luật và nghị định để giải quyết vấn đề ô nhiễm tiếng ồn giao thông. Hiện nay, Nghị định 100/2019/NĐ-CP đã quy định mức phạt đối với hành vi sử dụng còi không đúng quy định (từ 200.000 – 400.000 đồng) và xe độ pô (từ 4.000.000 – 6.000.000 đồng, tịch thu phương tiện nếu vi phạm nghiêm trọng).
Tuy nhiên, việc thực thi còn lỏng lẻo. Cần có các đợt kiểm tra, xử phạt nghiêm khắc và thường xuyên, đặc biệt là đối với xe độ pô – một trong những “thủ phạm” chính gây ô nhiễm tiếng ồn. Đồng thời nếu cơ sở hạn tầng được nâng cấp để có thể chống ồn là phương pháp hữu hiệu nhất. Nhưng dưới bố cảnh hiện tại nhà nước hiện vẫn chưa thể triển khai được toàn diện trên toàn quốc.
Việc thúc đẩy, sự phát triển của các dịch vụ giao thông công cộng là bức đột phá lớn trong việc giảm tiếng ồn, khi khuyến khích người dân chuyển đổi từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng góp phần giảm mật độ phương tiện.
Giải pháp từ phía nhà nước là quan trọng, nhưng sự thay đổi ý thức và hành vi của mỗi cá nhân mới là chìa khóa để tạo ra sự thay đổi bền vững.
Nâng cao ý thức sử dụng còi xe là điều đơn giản nhưng hiệu quả nhất mà mỗi người có thể làm ngay hôm nay. Hãy nhớ rằng còi xe chỉ nên được sử dụng khi thực sự cần thiết để cảnh báo nguy hiểm, chứ không phải để “thúc giục” người khác hoặc “chào hỏi” người quen. Nếu mỗi người giảm 50% số lần bấm còi không cần thiết, mức độ tiếng ồn giao thông sẽ giảm đáng kể.
Chủ động báo cáo vi phạm cũng là một hành động thiết thực. Khi phát hiện các trường hợp xe độ pô, xe gây ồn ào nghiêm trọng, hãy chủ động ghi lại biển số và báo cáo cho cơ quan chức năng qua đường dây nóng hoặc các ứng dụng báo cáo vi phạm giao thông. Sự tham gia của cộng đồng sẽ giúp cơ quan chức năng phát hiện và xử lý vi phạm hiệu quả hơn.
Các giải pháp chống ồn thụ động cho ngôi nhà của bạn
Trong khi chờ đợi các giải pháp từ cấp vĩ mô được triển khai, bạn hoàn toàn có thể áp dụng các giải pháp giảm tiếng ồn giao thông ngay tại ngôi nhà của mình. Dưới đây là những cách chống tiếng ồn giao thông hiệu quả mà tôi, với tư cách là chuyên gia phân tích âm học, khuyến nghị:
Lắp đặt cửa sổ cách âm
Đây là giải pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn tiếng ồn từ bên ngoài xâm nhập vào nhà. Có một số loại cửa sổ cách âm bạn có thể lựa chọn:
- Cửa sổ kính đôi (double glazing): Gồm hai lớp kính cách nhau một khoảng không khí hoặc khí trơ (argon), có khả năng giảm tiếng ồn từ 25-35 dBA.
- Cửa sổ kính ba lớp (triple glazing): Hiệu quả hơn, có thể giảm tiếng ồn lên đến 40-45 dBA, đặc biệt phù hợp cho các ngôi nhà nằm sát đường lớn.
- Khung cửa nhôm có cầu cách nhiệt: Đảm bảo không có khe hở, ngăn chặn âm thanh lọt qua các khe nhỏ.
Đầu tư vào cửa sổ cách âm chất lượng có thể tốn kém ban đầu (từ 2-5 triệu đồng/m²), nhưng hiệu quả lâu dài và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.
Sử dụng rèm cửa dày và rèm cách âm
Rèm cửa dày, đặc biệt là rèm có lớp lót cách âm (acoustic curtains), có thể giảm thêm 5-10 dBA khi kết hợp với cửa sổ cách âm. Chọn rèm có nhiều lớp, làm từ vải dày, nặng như nhung (velvet) hoặc vải dệt dày đặc. Khi đóng rèm vào ban đêm, bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt.
Trồng cây xanh ở ban công hoặc trước nhà
Tạo một “hàng rào âm thanh tự nhiên” bằng cây xanh là giải pháp vừa hiệu quả vừa thân thiện với môi trường. Mặc dù không thể chặn hoàn toàn tiếng ồn, nhưng một hàng cây xanh dày đặc có thể giảm 3-5 dBA và tạo cảm giác tâm lý dễ chịu hơn.
Cải tạo tường và trần nhà
Đối với những ngôi nhà nằm sát đường lớn, việc cải tạo tường và trần bằng vật liệu cách âm là cần thiết:
- Tấm cách âm: Gắn thêm các tấm xốp cách âm, tấm polyester, hoặc tấm gỗ tiêu âm lên tường phía đường. Chi phí từ 200.000 – 500.000 đồng/m² tùy loại vật liệu.
- Trần thạch cao cách âm: Sử dụng trần thạch cao có lớp bông khoáng (mineral wool) hoặc bông thủy tinh bên trong, giúp giảm tiếng ồn từ tầng trên hoặc từ bên ngoài truyền qua mái nhà.
- Sơn cách âm: Một số loại sơn đặc biệt có khả năng giảm tiếng ồn nhẹ (2-3 dBA), có thể sử dụng như lớp bổ sung.
Chú ý đến các khe hở
Tiếng ồn có thể lọt qua những khe hở nhỏ nhất. Hãy kiểm tra và xử lý:
- Khe cửa: Sử dụng gioăng cao su dán quanh khung cửa
- Khe cửa sổ: Đảm bảo cửa sổ đóng kín, không có khe hở
- Ổ điện và công tắc: Các lỗ này cũng có thể truyền âm thanh, nên sử dụng miếng đệm cách âm
- Cửa ra vào: Thay thế cửa gỗ mỏng bằng cửa gỗ đặc hoặc cửa có lõi cách âm
Bố trí nội thất thông minh
Cách bố trí nội thất cũng ảnh hưởng đến khả năng giảm tiếng ồn việc đặt tủ sách, tủ quần áo sát tường phía đường để tạo thêm một lớp chắn âm thanh
Sử dụng thảm trải sàn dày giúp hấp thụ âm thanh phản xạ trong phòng. Treo tranh vải, tapestry có các bề mặt mềm giúp hấp thụ âm thanh tốt hơn bề mặt cứng. Đặt ghế sofa, đệm mềm và nhiều vật liệu mềm trong phòng, khả năng hấp thụ âm thanh càng tốt.
Tạo “âm thanh trắng” (white noise)
Nếu không thể loại bỏ hoàn toàn tiếng ồn bên ngoài, bạn có thể sử dụng kỹ thuật “che phủ âm thanh” bằng cách tạo ra các âm thanh nhẹ nhàng, đều đặn như:
- Tiếng quạt, máy lọc không khí
- Máy phát âm thanh trắng (white noise machine)
- Nhạc thiền, âm thanh thiên nhiên (tiếng mưa, sóng biển, suối chảy)
Những âm thanh này không loại bỏ tiếng ồn giao thông nhưng giúp não bộ “lọc” và giảm sự chú ý vào những âm thanh khó chịu từ bên ngoài.
Tiếng ồn giao thông không còn là sự phiền toái đơn thuần mà đã trở thành một vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của hàng triệu người dân đô thị Việt Nam. Từ việc gây suy giảm thính lực, rối loạn giấc ngủ, tăng nguy cơ bệnh tim mạch, đến việc gây căng thẳng, lo âu và giảm năng suất làm việc – tác hại của “sát thủ vô hình” này là vô cùng khôn lường.
Việc giải quyết vấn đề ô nhiễm tiếng ồn giao thông đòi hỏi sự chung tay từ nhiều phía. Các cơ quan quản lý nhà nước cần có những chính sách mạnh mẽ hơn trong việc kiểm soát phương tiện, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm, đầu tư vào hạ tầng chống ồn và phát triển giao thông công cộng. Tuy nhiên, quan trọng không kém là sự thay đổi trong ý thức và hành vi của mỗi cá nhân – từ việc sử dụng còi xe có trách nhiệm, từ chối xe độ pô, đến việc lựa chọn phương tiện thân thiện với môi trường.
Mua thiết bị đo lường tiếng ồn và rung động chính hãng ở đâu ?
LIDINCO là một đơn vị được biết đến với nhiều năm kinh nghiệm trong việc cung cấp thiết bị, máy đo, ứng dụng và cả giải pháp hoàn chỉnh cho việc đo lường tiếng ồn. Lidinco hân hạnh mang đến cho bạn những sản phẩm chính hãng phù hợp với yêu cầu sử dụng, được tư vấn chính xác bởi đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi
Một trong những đặc điềm quan trọng mà bạn cần lưu ý khi tìm mua máy đo độ ồn là loại class. Loại class được xem như tiêu chuẩn xác định độ chính xác của sản phẩm. Các thiết bị đo độ ồn loại class được sản xuất dựa trên chuẩn IEC 61672.
– Class 1 là sản phẩm có độ chính xác cao nhất. Thường được dùng trong phòng thí nghiệm để nghiên cứu, phân tích.
– Class 2 thường được dùng để đánh giá tiếng ồn trong các ứng dụng công nghiệp, thương mại, giáo dục, giải trí hoặc dân dụng cơ bản.
– Còn Class 3 dùng cho các phép đo thông thường.
Ngoài cung cấp các sản phẩm về phần cứng, Lidinco còn cung cấp các giải pháp và phần mềm trong việc phân tích âm học theo nhu cầu của khách hàng. Một số giải pháp và phần mềm đo âm thanh mà Lidinco cung cấp như:
– Phân tích tiếng ồn sân bay
– Trạm quan trắc tiếng ồn môi trường
– Xây dựng âm học công trình, tòa nhà
– Phân tích đặc tính cách âm vật liệu
– Phần mềm mô phỏng tác động của âm thanh từ nguồn âm có sẵn
Thông tin liên hệ mua hàng
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CUỘC SỐNG
– Trụ sở chính: 487 Cộng Hòa, Phường 15, Quận Tân Bình, TPHCM, Việt Nam
– Điện thoại: 028 3977 8269 / 028 3601 6797
– VP Bắc Ninh: 184 Đường Bình Than, Phường Võ Cường, TP. Bắc Ninh
– Điện thoại: 0222 7300 180
– Email: sales@lidinco.com
